english german arabic turkish
09.01.2021, 12:05

Bir Ayaklanma Analizi: ABD’de Kongre Baskını

Bir ayaklanma nasıl başlar? Ne koşullarda yasal, veyahut da yasa dışı sayılır? Devlet, polis ve siyasiler farklı ayaklanmalara nasıl ve neye göre farklı tepkiler gösterir?

Geçtiğimiz günlerde Amerika Birleşik Devletleri’nde Washington D.C.’de gerçekleştirilen Kongre Binası önündeki eylemler tüm dünyada yankı yarattı. Kendilerini Trump destekçisi olarak nitelendiren bir grup eylemci yakın zamanda ABD’de gerçekleştirilmiş seçimlerde aday Joe Biden’ın başkan olarak seçilmesinin ardından sonuçlarda dolandırıcılık olduğu iddiası ile tepki amaçlı Kongre Binası’nı bastılar.[1] Federal devletin kalbine yapılan bu baskın ABD’de ve tüm dünyada pek çok açıdan büyük bir şok etkisi yarattı. Bu şokun birinci nedeni, demokrasinin dünyadaki baş savunucusu olarak bilinen Amerika gibi bir ülkede beklenmedik bir şekilde kendi vatandaşları tarafından ‘demokrasiye darbe’[2] olarak görülebilecek şiddet içerikli bir eylemin düzenlenmiş olmasıydı. Bu hadisenin bu kadar etki yaratmasındaki ikinci ve belki de en önemli neden ise, bir siyasi olarak Donald Trump’ın eylemdeki rolü idi. Gerek Trump’ın sosyal medyada yapmış olduğu paylaşımlarda, gerekse ayaklanma öncesinde yapılan Trump destek mitinginde sarf edilen sözler ışığında Trump’ın bu eylemcileri teşvik ettiği ve destek sağladığı imajının oluşması eylemin ertesinde sorumlu kişi olarak tüm parmakları Trump’ın üstüne doğrulttu.

Peki, Donald Trump için bu Kongre ayaklanması ile yine birkaç ay önce Amerika’da başlamış olan ‘Black Lives Matter’ (Siyahi Hayatlar Önemlidir) hareketi arasında ne gibi farklar vardı?  

Bundan daha sadece birkaç ay öncesinde Amerika’da George Floyd’un ölümünün son damla olarak tetiklediği, ABD içerisindeki ırkçılık ve siyahilere karşı polis şiddetine dikkat çekmek amacıyla düzenlenen ‘Black Lives Matter’ (BLM) eylemleri Trump başkanlığı döneminde çok farklı karşılanmıştı. 6 Ocak 2021 Kongre baskınını “iyi vatanseverler”  tarafından gerçekleştirilmiş bir “hak arayışı” olarak adlandıran Trump; önceden 2020 yazında BLM eylemlerini “kızgın bir mafya” ve “çapulcular” tarafından gerçekleştirilen bir ayaklanma, hatta “terörizm” unsuru olarak nitelendirmişti.[3] Bunun yanında BLM protestolarına bir “nefret sembolü” olarak "yağma yapmak ve binalara zarar vermek" suçlamalarında bulunmuş[4] ve protestoların dinmemesi durumunda ulusal orduyu devreye sokmak ile tehdit etmişti.[5]

Oysa ki 6 Ocak’taki Kongre baskınında Trump destekçilerinin bu kadar üst düzeyde korunması gerekilen bir devlet binasına böylesine kolaylıkla girebilmiş olmaları, binada bomba tehlikesi üzerine korku dolu anların yaşanması ve 4 kişinin de olaylar esnasında can vermiş olmaları Trump’ın bahsettiği ‘yağmalamanın’, ‘zararın’, ‘terörizmin’ ta kendisi değildi de neydi?

İşte bu yaşananlarla beraber iki ayaklanma arasındaki tutarsızlıklar ve siyasilerin bir eylemi etkilemekte oynadıkları rol de bir kez daha kanıtlanmış oldu. Fakat en önemlisi, bu olaylarda bahsedilen ABD’deki ‘demokrasiye darbe’ gerçeğine bambaşka boyutların eklenmesi oldu. ‘Demokrasiye darbe’ sadece birtakım insanın seçim sonucunu beğenmemeleri üzerine şımarıkça başlattıkları şiddet içerikli bir ayaklanmadan ibaret değildi. ‘Demokrasiye darbe’ bu gibi bir olayı en başından hayata geçirebilen tüm ince detaylardaydı…

‘Demokrasiye darbe’ bir eylemin hayata geçirilmesinin de, neler başarabileceğinin de, ortadan kaldırılmasının da bir siyasinin iki dudağının arasından çıkacak olana bağlı olmasındaydı…

‘Demokrasiye darbe’ bu olay ertesinde “Eğer böylesine bir baskını siyahiler yapmış olsaydı, onlara verilen tepki çok daha farklı olurdu”[6] dedirten, ırkçı ve ayrımcı sistemin günümüzde hala var olmaya devam edişinin acı gerçekleri ardında saklıydı…

Son olarak, ABD için ‘demokrasiye darbe’, bu olaydan sonra artık tüm dünya ülkelerine “Vay be, bize demokrasi öğretmeye çalışanın bile başına bunlar geldiyse… dedirtebilmekti…

 

[1] "ABD Kongresi 200 Yıl Sonra Ilk Kez Saldırıya Uğradı, Bu Tarihi Günde Neler Yaşandı? - BBC News Türkçe". 2021. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55568564.

[2] "Dünya Liderleri ABD Kongresi'ne Saldırıyı Nasıl Yorumladı? - BBC News Türkçe". 2021. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55573641.

[3] Beer, Tommy. 2021. "Trump Called BLM Protesters ‘Thugs’ But Capitol-Storming Supporters ‘Very Special’". [Trump BLM protestocularını “Çapulcu”, fakat kongreyi basan destekçileri “Çok özel” olarak adlandırdı] Forbes. https://www.forbes.com/sites/tommybeer/2021/01/06/trump-called-blm-protesters-thugs-but-capitol-storming-supporters-very-special/.

[4] "WSJ: Trump, 'Ordu Protestolara Müdahale Etmesin' Diyen ABD Savunma Bakanı Esper'i Görevden Almak Istedi - BBC News Türkçe". 2021. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52992605.

[5] "Trump Orduyu Sokağa Çıkarabilir Mi? - BBC News Türkçe". 2021. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52912774.

[6] Nandita Bose, Makini Brice. 2021. "If Rioters Were Black, 'Hundreds' Would Have Been Killed: Washington Reflects On Capitol Rampage". [Eğer eylemciler siyahi olsalardı ‘Yüzlercesi’ öldürülürdü] U.S.. https://www.reuters.com/article/us-usa-election-inequality/if-rioters-who-stormed-capitol-were-black-hundreds-would-have-been-killed-idUSKBN29D1HM.

Yorumlar (0)
-1
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19