english german arabic turkish

Süleymaniye Külliyesi'nin kubbelerinde 'kurşun' yarası

SÜLEYMANİYE Külliyesi'nin kubbelerindeki tahribata dikkat çeken uzmanlar, yağmur ve kar sularının içeriye sızarak yapının zarar görmesini engelleyen kurşun plakaların acilen onarılması gerektiğini söyledi. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden ise, "6 Ekim 2020'de Genel Müdürümüz tarafından tespitleri yapılarak kubbeler bizzat incelendi. Dikenli tel ile korunuyor ve kameralar ile takip ediliyor. Darüşşifa ve Daruzziyafe'nin restorasyonu ise emin ellerde devam ediyor" açıklaması yapıldı.

GÜNDEM 06.02.2021, 13:09
10
Süleymaniye Külliyesi'nin kubbelerinde 'kurşun' yarası
banner24

"ACİLEN ONARILMALI"
Yedi tepeli şehir İstanbul'un silüetinin en güzel parçalarından biri olan Süleymaniye Külliyesi, şehrin Suriçi'nde yer alan üçüncü tepesine, Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan'a inşa ettirildi. 1557'de hizmete açılan külliyede, yıllar içinde bazı restorasyon çalışmaları yapıldı. Şu anda da külliyenin Daruzziyafe ve Darüşşifa bölümlerinde restorasyon çalışmaları devam ediyor. Osmanlı mimarisinin tamamlayıcı ögelerinden biri sayılabilecek kurşun kaplama kubbelerin sayısı da, Süleymaniye Külliyesi'nde oldukça fazla. Ancak külliyenin özellikle imaret binası kubbelerinin kurşunları, tahrip olmuş durumda. Yağmur ve kar sularının yapı içine sızmasını ve yapının zarar görmesini engellemek adına önemli olan bu kurşun plakalar, uzmanların görüşüne göre acilen onarılmalı. Değerli bir malzeme olması nedeniyle çalınmış olması ihtimali üzerinde durulan kurşun plakalar, zaman içinde şiddetli lodosun etkisiyle de tahrip olabiliyor. 

MİMAR SİNAN'IN ESERLERİ İÇİNDE EN ÖNEMLİSİ 
Süleymaniye Külliyesi'nin, Mimar Sinan'ın eserleri içinde en önemlisi olduğunu dile getiren Sanat Tarihçisi Prof. Dr. Baha Tanman "Onu kalfalık eserim diye niteliyor, Edirne Selimiye'sine ustalık eserim diyor ama ben şahsen, yalnız ben değil bütün mimarlar ve mimarlık tarihçileri, sanat tarihçileri Süleymaniye'yi, yalnız camiyi değil, bütün olarak külliyesini de müthiş bir ustalık eseri olarak kabul ediyoruz. Süleymaniye Külliyesi, caminin yanı sıra Kanuni'nin türbesi, Hürrem Sultan'ın türbesi, 8 adet medrese, Darülkurra, Darüşşifa yani hastane, konaklama binası, onun tamamlayıcısı olan ahırlar ve Darüzziyafe olarak vakfiyede anılan imaret, ayrıca Sıbyan Mektebi yani ilkokul ve iki çarşı, bir de hamam var. Mimar Sinan vefat ettikten sonra gömüldüğü küçük türbe ve yanında onun hayratı olan sebil de külliyenin yanı başında yer alıyor. Onu da artık Süleymaniye Külliyesi'nin bir parçası olarak kabul edebiliriz" dedi.

"HIRSIZLIK OLMASA DA ÇOK ŞİDDETLİ LODOSLARDA KURŞUN PLAKALARI KALKABİLİYOR"
Caminin üst yapısında bulunan kurşunların 3 ayda bir kontrollerinin yapıldığını öğrendiğini ifade eden Tanman, hırsızlık olmasa da şiddetli lodoslarda kurşun plakaların kalkabileceğine dikkat çekerek, "Süleymaniye Külliyesi'nin 2011 yılında son bulan büyük bir restorasyonu oldu. Uzun süre devam eden bir restorasyondu. O restorasyonda şantiyeden sorumlu olan mimar dostumuzla konuştum. 3 ayda bir caminin üst yapısında, kubbelerinde kontrol yapılıyormuş. Kurşun çok önemli bir şey çünkü. Hırsızlık olmasa da bazen çok şiddetli lodoslarda bu kurşun plakaların kalktığı oluyor. Yani kurşunlarda bir yıpranma, kalkma durumu var mı diye kontrol ediliyor" diye konuştu.

"BÖYLE ÖNEMLİ BİNALARIN İŞLEVSİZ BIRAKILMASI BÜYÜK BİR HATA"
"Kubbeleri tahrip olan İmaret Binası maalesef uzun zamandır kullanılmıyor" diyen Baha Tanman, "Maalesef dememin sebebi şu; böyle önemli binaların işlevsiz bırakılması büyük bir hata. Yani Darüzziyafe restoran olarak kullanıldı. Epey bir zamandır boş duruyor. Boş duran bir binanın zaman içinde yorulması hızlanır. Kullanılmayan bu bina Sinan'ın eseri. Sinan'ın değil de Mehmet Ağa'nın eseri olsa ne icap ederdi? Önemli bir mimari yapıt. Dolayısıyla onun güvenlik önlemlerinin alınması lazım. Teknik boyutunu ben bilemem ama diğer binalarda ne yapılıyorsa… Bir takım gözetleme noktaları konuyor mesela ve bir merkezden kontrol edilmesi lazım. Zaten o binada şu anda kurşundan başka çalınacak bir şey yok. Bir zamanlar orası Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ydi. O zaman çok şey vardı ama şu anda da kurşun kıymetli bir şey. Onu söküp satıyorlar. Bu gözden ırak ve güvenlik önlemleri eksik olan tarihi yapılarda karşılaştığımız bir durum. Bir yandan hemen bu tedbir alınmalı, öte yandan bu kurşunlar mal sahibi olan Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından acilen onarılmalı" ifadelerini kullandı. 

"KURŞUN KAPLAMA KUBBELER ESTETİKTEN ÖNCE TEKNİK BİR ZORUNLULUK"
Kubbelerin kurşun ile kaplanmasının önemini ve gerekliliğini ise Tanman, şu sözlerle anlattı: 
"Bu yapılarda Erken Osmanlı döneminde İznik ve Bursa'da 14. Yüzyılda yapılan binalarda kurşun kaplama yerine kiremit kullanılıyor ama bunlar bugün bizim alaturka kiremit dediğimiz, kuvvetli rüzgarda yerinden kopup uçan kiremitler değil. Bunlardan mesela iki tane orijinal kalmış olan bina İznik'te görülebilir. Biri Hacı Özbek Camii, diğeri de İznik'te Nilüfer Hatun İmareti. Daha sonraki yüzyıllarda, özellikle İstanbul'un Fethinden sonra kurşun kaplama yaygınlaşıyor ve eski kiremit kaplamalı kubbelerin çoğu da kurşunlarla kaplanıyor. Kurşun uzun ömürlü bir malzeme. İlk kaplandığında gümüş gibi parlar, sonra kısa sürede okside olur. Yağmur sularının ya da eriyen kar sularının içeriye sızmasını engeller. Bu içeri sızan sular, kubbelerin tonozlarının sağlamlığına uzun vadede zarar veriyor hem de iç yüzeydeki sıvanın üstüne yapılmış olan kalem işi dediğimiz bezemeleri de tahrip ediyor.  Bakımsız kalmış, onarıma muhtaç bir evin de önce çatısından başlanır. Önce evin içine suyun sızmasını önleyeceksiniz, sonra cephedeki kaplamalar, içerideki sıvalar ve birtakım ayrıntılar arkasından gelir. Kurşun kaplama kubbeler, Osmanlı mimarisinin tamamlayıcı bir ögesi gibi olmuştur ama estetikten önce, teknik bir zorunluluktur"

"BU BİNALAR ÖZGÜN İŞLEVİNE UYGUN KULLANILMALI"
Ben binaların olabildiğince özgün işlevine uygun kullanılmasından yana olduğunun altını çizen Tanman, "Mesela Eyüpsultan'da yine vakıflara ait Şah Valide Sultan Külliyesi'nin imareti var. Her gün oradan birkaç bin kişiye 2 öğün yemek çıkıyor. Yani vakfı yapan kişinin, vakfiyede belirttiği arzuyu yerine getirmek lazım. Vakıf etiği budur. Vakıflar Genel Müdürlüğü yetkilileri bunu benden daha iyi bilirler. İmareti boş bırakmak en kötüsü. Ehvenişer(birkaç kötüden en az kötü olanı), onun içinde bir restoran açmak ama restoranda yemeği parayla satıyorsunuz. Ama aslında adı üstünde imaret, yani aş evi… Benim arzum özgün olarak kullanılması. Ayrıca birçok dükkan var. Bakırcılar Çarşısı çok uzun bir çarşı… Caminin üzerinde yer alan platformun, haliç yönünde altına yerleştirilen platform var. Sayısını bilemeyeceğim ama oradaki dükkanların büyük bir kısmı kapalı. Orası İstanbul'un turistik bir bölgesi. O dükkanların yaşaması lazım. Yaşamadığı takdirde onlar da bakımsız kalıyor ve harap oluyorlar. Külliyede kullanılmayan ya da aslına uygun şekilde kullanılmayan binanın kalmamasını temenni ediyorum" dedi.

"RESTORASYON EMİN ELLERDE DEVAM EDİYOR" 
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden ise iddialara sosyal medya hesabı üzerinden yanıt verildi.
Açıklamada, " 6 Ekim 2020'de Genel Müdürümüz tarafından tespitleri yapılarak kubbeler bizzat incelendi. Dikenli tel ile korunuyor ve kameralar ile takip ediliyor. Darüşşifa ve Daruzziyafenin  restorasyonu ise emin ellerde devam ediyor.  Arşiv fotoğrafları ile yaratılmaya 
çalışılan algı ecdada ve medeniyetimize büyük saygısızlık" bilgileri yer aldı.
Vakıflar Genel Müdürlüğü yetkililerin kubbelerde ayrıca inceleme yapacağı da kaydedildi.

(FOTOĞRAF)

Yorumlar (0)
banner28
21
açık
Günün Anketi Tümü
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
banner30