english german arabic turkish

Trabzon’da M.Ö. 11 bin yılına ait taş aletler bulundu

TRABZON'un Düzköy ilçesi Çayırbağı Mahallesi Koskarlı mevkisinde bir mağarada milattan önce 11 bin yılına ait olduğu düşünülen çakmak taşı ve obsidyenden (magmatik kaya) yapılma taş aletler bulundu.

GÜNDEM 11.03.2021, 08:41
12
Trabzon’da M.Ö. 11 bin yılına ait taş aletler bulundu
banner24

Yapılan analizlerde taş aletlerin bölgede yaşayan ilk insan grubunun kesici aletleri olduğu değerlendirildi. Bölgenin bilinen insanlık tarihine dair önemli bir keşfe imza atan arkeologlar, Göbeklitepe’ye yakın dönemlere tarihlendirilen mağarada daha fazla bulgu için kazı yapmayı hedefliyor. KTÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Öğretim Üyesi Dr. Hülya Çalışkan Akgül, "Göbeklitepe tüm dünya ve Anadolu için çok önemli. Trabzon’un ‘Koskalı Mağarası’nın önemini herkese gösterebilmek için bu kıyaslama yapılabilir" dedi.


Karadeniz Teknik Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi öğretim üyelerinden Dr. Hülya Çalışkan Akgül ve Doç. Dr. Serkan Demirel’in 2018 yılında başlattığı ‘Trabzon Protohistorik (Kalkolitik ve Tunç çağları) Yüzey Araştırma Projesi’yle önemli bulgular tespit edildi. Proje kapsamında yürütülen çalışmalarda Trabzon’un Düzköy ilçesi Çayırbağı Mahallesi Koskarlı mevkisinde bulunan bir mağarada, arkeologlarca, farklı boyutlarda 103 parça taş alet bulundu. Yapılan ilk incelemelerle, ‘kesici’ olarak kullanılan taş aletlerin, milattan önce 11 bin yıl öncesine ait olduğu belirlendi.


7 ADET ATIK PARÇA KÖKEN ANALİZİ İÇİN KANADA'YA GÖNDERİLDİ
Obsidyen ve çakmak taşından yapılma aletlerden 7 tanesi, köken analizi yapılmak üzere Kanada’daki McMaster Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tristan Carter’e gönderildi. Elde edilen ilk sonuçlara göre, bölgede yaşayan ilk insan grubunun ‘kesici alet’ olarak kullandığı düşünülen taşlardan 5 tanesinin Kapadokya, 2 tanesinin Trans Kafkasya (Gürcistan-Ermenistan) kökenli olduğu tespit edildi. Bölgenin bilinen insanlık tarihine dair önemli bir keşfe imza atan arkeologlar, Göbeklitepe’ye yakın dönemlere tarihlendirilen ‘Koskarlı Mağarası’nda daha fazla bulgu elde edebilmek için kazı yapmayı hedefliyor. Bu arada mağaranın tam yeri ise açıklanmadı. 


‘TRABZON’DA BU KADAR ERKEN DÖNEME TARİHLENEN İLK MAĞARA’
Kalkolitik ve Tunç Çağları Yüzey Araştırma Projesi’yle, Roma dönemi öncesine ait bulgular aradıklarını belirten KTÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi öğretim üyesi proje başkanı Dr. Hülya Çalışkan Akgül, araştırmada en önemli bulguları 2019 yılında elde ettiklerini söyledi. Düzköy ilçesinde bir mağarada arkeolojik malzemeler bulduklarını anlatan Dr. Hülya Çalışkan Akgül, "2019 yılında ilk defa Düzköy vadisine giriş yaptık ve vadinin güneyindeki alanlarda özellikle çalıştık. Burada ‘Koskarlı Mağarası’ olarak isimlendirdiğimiz bir mağarada tespit ettiğimiz taş aletler bizi çok sevindirdi. Çünkü şimdiye kadar bütün malzemenin görülebildiği ve incelenmeye çalışıldığı bu kadar erken döneme tarihlenen verilere sahip Trabzon’un ilk mağarası oldu” dedi.


‘İNSANOĞLUNUN AVCILIK TOPLAYICILIK YAPTIĞI DÖNEME AİT’
Buldukları taşların üzerindeki izlerin düzenli olduğunu ve doğal süreçlerle oluşmasının mümkün olmadığını belirten Dr. Hülya Çalışkan Akgül, mağarada buldukları taş aletlerin ayırt edici özellikleri hakkında şu bilgileri verdi:


"Sözünü ettiğimiz dönem, insanoğlunun hala avcı ve toplayıcı olarak yaşadığı, ancak bu konuda uzmanlaşmanın sağlandığı bir dönem. Daha incelikli, daha iyi rötuşlanmış, işlenmiş ve daha küçük taş aletler yapmaya başladıkları bir evre. Bizim ‘mikrolit’ olarak tanımladığımız bu aletler, 1 santimetre olacak kadar küçükler. Bunların da varlığıyla bu taşların insanoğlunun elinden çıktığını kolaylıkla anlayabiliyoruz”


‘GÜNÜMÜZDEN 13 BİN YIL ÖNCESİ’
Bulunan objeleri tarihlendirmek üzere ön çalışma yaptıklarını söyleyen Dr. Akgül, "Yaptığımız ön çalışma ve karşılaştırmalar sonucunda bu aletleri ‘epipaleolitik dönem’ olarak isimlendiriyoruz. Milattan önce yaklaşık olarak 11 bin veya günümüzden 13 bin yıl öncesi tarihlerini düşünmek, ‘Koskarlı Mağarası’nın taş aletleri için artık olası. Daha kesin sonuçlar için sondaj çalışmasına ve daha detaylandırılmış bir kazı çalışmasıyla daha detaylı ve kesin veriler elde etmek mümkün” diye konuştu. 


‘İLK İNSANLARIN FAALİYETLERİNİ GÖSTERİYOR’
Mağarada buldukları parçaların çakmak taşı ile volkanik bir cam olan obsidyen taşından yapıldığını ve Trabzon’da obsidyen kaynağı bulunmadığı için bu taşın dışarıdan geldiğini düşündüklerini anlatan Dr. Akgül, "Bunu anlayabilmek için obsidyenleri ‘köken analizi’ olarak tabir edilen bir analize tabi tutuyoruz. Mağaradan seçtiğimiz 7 adet atık parça, Kanada’ya Dr. Tristan Carter’a incelenmesi için gönderildi. Kanada’dan gelen ön sonuçlara göre 7 adet parçadan 5 tanesi Kapadokya kökenli yani Nevşehir, Aksaray, Ürgüp civarından. 2 tanesi ise ‘Trans Kafkasya’ kökenli. ‘Trans Kafkasya’ Ermenistan, Gürcistan hatta belki de Kuzeydoğu Anadolu’yu da içine alacak o coğrafyadan gelmiş olabileceği ileri sürüldü. Bu demek oluyor ki insanoğlunun belli bir hareketi var. Hareketin güzergahını ya da hangi şekillerde gerçekleşmiş olabileceğini söylemek zor olsa da biliyoruz ki bu malzemelerden biri Kapadokya’dan, diğeri Trans Kafkasya’dan olmak üzere farklı bölgelerden Trabzon’a gelmiş. Paleolitik dediğimiz ya da günümüzden 13 bin yıl önce bu bölgede bir insan faaliyeti, insan hareketliliği söz konusuymuş. Biz, ‘Koskarlı Mağarası’ndan elde ettiğimiz taş aletlerle, bölgede hiç kimsenin olmaması gibi bir önyargıyı da kırmış olduk” diye konuştu.


‘TRABZON’DA YAŞAMIŞ İLK İNSAN TOPLULUĞU’
Dr. Akgül, buldukları taş aletlerle o yıllarda bölgede yaşamış ilk insan topluluğunun izini keşfettiklerini söyleyerek, "Mağaradaki taş aletler Trabzon’da tespit edebileceğimiz ilk insan topluluğunu bize işaret ediyor. Şimdiye kadar en erkeni bu diyebiliriz ama Koskarlı’nın tek olduğunu düşünmüyoruz ya da Koskarlı’nın milattan önce 11 bin olmayabileceğini de göz önünde bulunduruyoruz. Orada herhangi bir kazıya başlanabilirse belki daha da erken bir tarihe ulaşmak mümkün. ‘Mağara insanı’ diyebileceğimiz dönemde yaşamış bir insan topluluğuyla karşı karşıyayız. Koskarlı’da ve belki de bu bölgenin şimdilik ilk sakinleri. Araştırmalar devam ettikçe Trabzon bölgesinin biraz daha erken döneme ait ilk sakinlerini bulabiliriz” dedi.


‘NEREDEYSE GÖBEKLİTEPE KADAR ESKİ VE ÖNEMLİ’
Dr. Akgül, ‘Koskarlı Mağarası’nda buldukları taş aletlerin, insanlık tarihinin bilinen en eski yerleşik yaşam alanı ve ibadethanesi olan Göbeklitepe ile yakın tarihlerde olduğu için önemli olduğunun altını çizdi. Akgül, "Göbeklitepe tüm dünya ve Anadolu için çok önemli. Trabzon’un ‘Koskalı Mağarası’nın önemini herkese gösterebilmek için bu kıyaslama belki yapılabilir. Koskarlı Mağarası ile Göbeklitepe arasında şartlar biraz farklı ama önemine vurgu yapmak için kullanılabilecek bir cümle olabilir. Koskarlı şu anda Trabzon bölgesinde ilk olduğu, ilk insan topluluğunu bize gösterdiği için ve nispeten Göbeklitepe’ye yakın bir tarih önerdiğimiz için böyle bir karşılaştırma yapabiliriz” dedi.

Yorumlar (0)
banner28
27
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Kıbrıslı Türk olarak Kıbrıs 'da hangi çözüm modelini istiyortsunuz?
Kıbrıslı Türk olarak Kıbrıs 'da hangi çözüm modelini istiyortsunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
banner30