english german arabic turkish

banner9

banner19

banner12

Türkiye’nin kapsamlı bir uzay kanunu olmalı 

banner11

umhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı uzay programıyla gündeme gelen uzay hukuku ve ülkelerin uzaydaki hakları konusunda bilgiler veren Hava ve Uzay Hukuku Uzmanı Doç. Dr. İlyas Gölcüklü, “Türkiye, ulusal ve uluslararası alandaki iş birliklerini de dikkate alarak kendi uzay kanununu yapmalı” dedi.

TÜRKİYE 21.02.2021, 10:46
19
Türkiye’nin kapsamlı bir uzay kanunu olmalı 
banner24

C

Türkiye’nin uzay yarışları için somut adımlar attığını söyleyen Hava ve Uzay Hukuku Uzmanı Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlyas Gölcüklü, “Uzay yarışları ilk olarak Sovyet Rusya ve ABD arasında başlamasına rağmen uzay, günümüzde Kanada, Japonya, Hindistan, Çin gibi birçok yeni aktörün de dahil olduğu bir alan olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye ise Türkiye Uzay Ajansı’nı kurarak bu alanda “ben de varım” dedi. Milletlerarası alan bakımından Birleşmiş Milletler, uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması noktasında birtakım antlaşmalar yapmakta. Ancak Birleşmiş Milletler antlaşması kapsamında bir devletin sorumlu olması demek, o sorumluluğun esaslarını detaylıca belirlemez. Bu nedenle Türkiye’nin de kılavuz niteliğinde kapsamlı bir uzay kanununu hazırlaması gerekli ve önemlidir” diye konuştu.

“UZAY BARIŞÇIL AMAÇLARLA KULLANILMALI”

Uzayın ‘insanlığın ortak keşif alanı’ olarak tanımlanabileceğini belirten Doç. Dr. İlyas Gölcüklü, “Birleşmiş Milletler, uzayın barışçıl amaçlarla kullanılmasını ve uzayda gerçekleştirilen faaliyetlerden bütün devletlerin eşitlikçi bir biçimde faydalanmasını sağlamak için çalışmaktadır. BM anlaşmalarında öne çıkan bazı kurallar vardır ve devletlerin bu temel esaslara uymaması, uluslararası hukukta sorumluluğun doğmasına sebebiyet verebilecektir. Uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması gerekir. Örneğin devlet olarak oraya gidip bir nükleer santral inşa edemezsiniz” dedi.

“KAPSAMLI UZAY KANUNU GEREKLİ”

Türkiye’nin kapsamlı bir uzay kanunu yapması gerektiğini söyleyen Gölcüklü, “Türkiye ulusal ve uluslararası alandaki iş birliklerini de dikkate alarak kendi kanununu yapmalı. Bizler şu anda esasen gelecekte yaşıyoruz. Aynı zamanda çok hızlı gelişen bir alan uzay alanı ve Türkiye’nin de bu noktada atmış olduğu adımlar, geleceği yakalamak bakımından oldukça önemlidir. Ancak bunlarla yetinmeyerek Türkiye’nin de kapsamlı bir uzay kanunu yapması gerekmektedir. Vurgulamak gerekir ki uzay hukuku, bir zamanlar bebeklik dönemini yaşamış olan hava yolu taşımacılığında olduğu gibi, teknolojiye bağlı olarak oldukça hızlı bir biçimde büyüyen ve çok farklı iş birlikleri ile güçlü sermaye gerektiren önemli bir alandır. Bu nedenle Türkiye’nin bu adımlarla yetinmeyerek özellikle ABD’de yapıldığı üzere Ulusal ve Ticari Uzay Programları Kanunu ya da Ticari Uzaya Fırlatma Kanunu gibi kapsamlı bir Uzay Kanunu yapması ve bu düzenleme kapsamında mutlaka özel sektörün de uzay yarışına teşvik edilmesi gereklidir” ifadelerini kullandı.

“YAKIN TARİHTE UZAY TURİZMİNİ KONUŞUYOR OLACAĞIZ”

Günümüzde özel sektörün de uzay turizmine yöneldiğini belirten Doç. Dr. İlyas Gölcüklü, “ABD’nin ulusal ve ticari uzay programları kanunu var. Devletin kendi iç hukukundaki işleyişi, bu kanuna tabii olarak çözümleniyor. Bugün ABD’nin bazı önde gelen şirketleri uzay yarışında başarıyla yer alıyor. Yakın tarihte bizler sivil uzay turizminden kaynaklı problemleri tartışıyor olacağız. Sivil uzay turizmi söz konusu olduğunda sigorta uyuşmazlığı, hava aracı kazalarında olduğu gibi hava-uzay aracı kazası uyuşmazlıkları da olabilecek. Sivil hava taşımacılığında olduğu gibi uzay taşımacılığı da teknolojiye bağlı olarak çok hızlı gelişiyor. Bu da uzay tartışmalarının artık yavaş yavaş devletler arasındaki ilişkiden çıkıp devlet-birey, ya da birey-birey arasındaki özel hukuk uyuşmazlıklarına dönüşmesine neden oluyor. Örneğin sivil uzay turizminde sigorta uyuşmazlıkları, taşıyıcı özel şirket-uzay yolcusu uyuşmazlıklarının mevcut BM düzenlemeleri kapsamında çözülmesi beklenemez” dedi.

Doç. Dr. İlyas Gölcüklü sözlerine şu şekilde devam etti:

“Bir hava aracıyla giderken hava aracı içerisinde bir yolcu, diğer yolcuya zarar verebilir. Yolcu doğal sebeplerden dolayı ölebilir. Ya da pilotaj hatasından kaynaklanan hava aracı kazası meydana gelebilir. Bu sorunların hepsi uzay taşımacılığı için de geçerli. Eski birleşmiş milletler antlaşmalarında bulunan genelgeçer kısa hükümler uzay gibi sürekli gelişen bir alanda yetersiz kalıyor. Uluslararası bir antlaşmanın yeniden yapılması zaman alacağı için Türkiye’nin de tıpkı diğer devletler gibi kapsamlı bir uzay kanunu yapması gerekir.”

Yorumlar (0)
banner28
banner13
Günün Anketi Tümü
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6
banner5