english german arabic turkish

banner20

banner8

banner12

Pandemiyle gelen uyku bozukluğu: Koronasomni

banner11

Uyku, organ sistemlerinin düzgün çalışması ve ruh sağlığı için çok gerekli olan fizyolojik bir durumdur. Kovid-19 pandemisinden önce de milyonlarca insan uyku bozukluğu yaşıyordu ancak pandeminin, bir dizi yeni sorunu da beraberinde getirdiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Nilay Aksoy, “Bilim insanları, Kovid-19 pandemisine bağlı uyku problemlerini tanımlamak için ‘koronasomni’ terimini kullanmaya başladı” dedi.

SAĞLIK 19.04.2021, 10:15
20
Pandemiyle gelen uyku bozukluğu: Koronasomni
banner24

Pandemi sırasında 13 ülkeden 44 makale ve raporun analiz edildiği ve 54.231 katılımcıyı içeren bir çalışmada, uyku bozukluğunun yaygınlığının arttığı ve genel nüfusun ve sağlık çalışanlarının yaklaşık yüzde 40’ını etkilediğinin bilgisini paylaşan Eczacılık Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Nilay Aksoy, “Yeni uyku problemlerinin artmasına veya daha önce görülen uyku probleminin kötüleşmesine katkıda bulunan birçok faktör bulunuyor.  Bu faktörler arasında sosyal mesafe, okulların kapanması, karantinalar, evden çalışma gibi günlük rutini bozan faktörler ile neredeyse herkesi etkileyen virüse yakalanma korkusu, sevilen birini kaybetme endişesi ve ekonomik kaygılar ortaya çıktı. Pandeminin ne kadar süreceği gibi bilinmeyen çok şeyin olması, hükümetlerin ve sağlık sistemlerinin krizi yönetmeye devam edip edemeyeceği konusundaki endişeler gibi gelecekle ilgili tüm bu kaygılar, insanlar yatağa girdiğinde beyinlerini istila ederek uykularını bozmakta” diye konuştu.

“UYUMAYA YARDIMCI OLAN İLAÇ VE BİTKİLERİN SATIŞINDA BİR ARTIŞ GÖRÜLÜYOR”

Konuyla ilgili olarak yapılan önceki çalışmalardan uyku bozuklukları, stres ve yalnızlığın influenza ve hepatit B aşılarına karşı azalmış antikor yanıtı ve aşılamadan 5 gün sonra serum antikorunda azalma ile ilişkili olduğunun bilindiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Nilay Aksoy, “Bu veriler, uyku bozukluklarının insanda, SARS-CoV-2 ile enfekte olma riskini artırabileceği ve Kovid-19 hastalığına karşı bağışıklık sistemini zayıflatabileceği varsayımını mantıklı kılmaktadır. Bu nedenle, uykusuzluk, aşırı uyuma ve hatta kabus görme gibi birçok şekilde ortaya çıkan uyku bozukluklarını kontrol etmek gerekir. Ne yazık ki, dünya çapında birçok raporda görüldüğü üzere, insanlar bu belirtileri kontrol etmek için akıl dışı bir şekilde uyku ilacı kullanmaya başladı. Uyumaya yardımcı olan ilaç ve bitkilerin satışında bir artış görülüyor” ifadelerini kullandı.

UYKU BOZUKLUKLARINA KARŞI NE YAPILMALI?

Uyku bozukluklarının önüne geçmek için yapılabilecekleri anlatan Aksoy, şu tavsiyelerde bulundu:

“Tutarlı bir günlük program hazırlayabilir, her gün aynı saatte uyanabilir ve işe gidiyormuş gibi giyinebiliriz. Kahvaltı yapıp, aynı çalışma saatlerinde çalışıp, günlük egzersiz yaparak, her gece aynı saatte yatabiliriz. Sabah gün ışığına maruz kalmak, yatmadan önce endişe verici haberlerden kaçınmak ve uyku saatinden 60 dakika önce telefon, bilgisayar kullanmayarak veya TV izlemeyerek mavi ışıktan kaçınmalıyız. Günlük kafein alımını, özellikle kahveyi sınırlandırmak da önemlidir. Düzenli kahve içenler, genel kafein alımını azaltmak için çay içmeye başlayabilir. Dengeli beslenme, müzik terapisi, mantra meditasyonu ve yoga da fayda sağlar.”

“DOKTORUN ÖNERDİĞİ İLAÇLAR KULLANILMALI”

Yapılan müdahalelerin yeterli olmadığı durumlarda bilişsel davranışçı terapi uygulayabilecek bir terapistle iletişime geçilmesinin gerekebileceğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Nilay Aksoy, “Bu tür bir terapi, sosyal izolasyon gerektiği için internet veya teletıp aracılığıyla yapılabilir. Nörologlar veya psikiyatristler, bazı özel durumlar için uykuya yardımcı ilaçlar reçete edebilir, ancak bu ilaçların doktor önerisi haricinde iki haftadan fazla kullanılmaması şiddetle tavsiye edilmektedir. Melatonin ise sirkadiyen ritmi düzenlemeye yardımcı olabilir ve yatmadan 2 saat önce alınması önerilmektedir” şeklinde konuştu.

“BİTKİSEL ÜRÜNLERLE DESTEK”

Geleneksel olarak anksiyeteyi tedavi etmede kullanılan bitkisel ürünlerin uyku bozukluklarının giderilmesinde destek sağlayabileceğini belirten Aksoy sözlerini şöyle sürdürdü:

“Aromaterapide kullanılan lavanta yağı ve yatmadan 2 saat önce verildiğinde hastaların daha hızlı uykuya dalmalarına yardımcı olabilen kediotu ekstresi de kullanılabilir. Çarkıfelek bitkisi ve papatya ekstresi de bazı hastalarda kaygıyı azaltabilmekte ve uykuyu iyileştirebilmektedir. Kava bitkisi, anksiyete için kullanılan bir diğer popüler doğal ilaçtır ve uykuyu iyileştirir ancak karaciğer hasarı yapabilmektedir, bu nedenle dikkat edilmelidir. Tüm bu bitkisel ürünler hastada var olan bir hastalığı etkileyebilir, bazı yan etkilere neden olabilir, hastanın kullanmakta olduğu kronik ilaçlarla etkileşime girebilir ve hatta hastanın anksiyetesini daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle kullanılmak istenen bitkisel ilaç ne olursa olsun mutlaka hekim veya eczacı kontrolünde alınmalıdır.”

Yorumlar (0)
banner28
banner13
Günün Anketi Tümü
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Z kuşağı yanıtlıyor: Türkiye'de Kurulacak olan 67. hükümette, Cumhurbaşkanlığı koltuğuna ve iktidara kim geçmelidir?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
banner5