english german arabic turkish

banner9

banner37

banner8

banner38

banner12

'Edirne Kırmızısı' 300 yıl sonra doğduğu topraklarda yeniden canlandırılıyor

banner11

OSMANLI döneminde 18'inci yüzyılda, Edirne'de üretilen 'Edirne Kırmızısı'nın yeniden canlandırılması için Trakya Üniversitesi'nde kurulan serada, rengin üretileceği kök boya bitkisi 'Rubia tinctorum' tohumu, toprakla buluşturuldu. Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Tabakoğlu, "Edirne Kırmızısı sadece Edirne'nin değil, büyük Türk milletinin çok büyük bir değeri. İşte bunu markalaştırarak hem Edirne özelinde hem bizim kültürümüzün, tarihimizin bir parçası olarak nasıl açığa çıkartabiliriz diye Trakya Üniversitesi olarak faaliyet içerisindeyiz. Basamak basamak bunu gün yüzüne çıkartacağız" dedi.

TÜRKİYE 28.02.2021, 09:57 28.02.2021, 15:26
45
'Edirne Kırmızısı' 300 yıl sonra doğduğu topraklarda yeniden canlandırılıyor
banner24


Edirne'de, 18'inci yüzyılda Osmanlı döneminde, kentte üretimi yapılan, sanayi devrimi olmaması nedeniyle kaybolan Edirne Kırmızısı'nın 300 yıl aranın ardından yeniden canlandırılması için Trakya Üniversitesi'nde 'Edirne Kırmızı Stratejik Planı' hazırlandı. Edirne Kırmızısı'nın elde edildiği kök boya bitkisi 'Rubia tinctorum', Trakya Üniversitesi Balkan Kampüsü'nde kurulan serada toprakla buluşturuldu. Rengin logosu da düzenlenen bir yarışmayla belirlendi.


'KIRMIZIYLA İLGİLİ FARKINDALIK OLUŞTURMAYA ÇALIŞIYORUZ'
Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Tabakoğlu, Edirne Kırmızısı'nın çıkış noktasının, Osmanlı'ya başkentlik yapmış Edirne Sarayı olduğuna dikkat çekti. Söz konusu rengin anlatıldığı kitabı yurt dışından getirmelerinin ardından, kırmızıyı üretme çalışmalarının ivme kazandığını söyleyen Tabakoğlu, "Bu kitabı elde ettikten sonra bizde pek çok fikir ortaya çıktı. ‘Acaba bir koleksiyon oluşturabilir miyiz?’ diye. Ülkemizin önemli bir tekstil firmasıyla anlaştık ve pek çok yeni ürün ürettik. O dönemin motifleriyle yeni ürünler elde ettik. Bir uluslararası sempozyum yaptık. Yol haritası belli oldu. Bir çalışma yaptık ve 700 sanatçıyla kırmızının logosu çalışıldı ve sonuçta bir logo ortaya çıktı. Bir farkındalık oluşturuyoruz Edirne Kırmızısı konusunda" dedi.


'SADECE EDİRNE'NİN DEĞİL, TÜRKİYE'NİN BÜYÜK BİR DEĞERİ'
Üniversite bünyesinde Edirne Kırmızısı'nın elde edildiği bitkinin de ekildiğini hatırlatan Tabakoğlu, "Evet bu rengin bir kodu var, kimyasal metotlarla elde edebiliyorsunuz ama eski metotlarla nasıl elde ediliyordu, işte onu gün yüzüne çıkarmaya çalışıyoruz. Bu, sadece Edirne'nin değil, büyük Türk milletinin çok büyük bir değeri. İşte bunu markalaştırarak hem Edirne özelinde hem bizim kültürümüzün, tarihimizin bir parçası olarak nasıl açığa çıkartabiliriz diye Trakya Üniversitesi olarak bir seri faaliyet içerisindeyiz. Basamak basamak bunu gün yüzüne çıkartacağız" diye konuştu.


'ÜRETİLEN BİTKİ SAYESİNDE KIRMIZI ORTAYA ÇIKACAK'
Trakya Üniversitesi Havsa Meslek Yüksekokulu Müdürü Yabani Bitkiler Çayır Mera ve Yem Bitkileri Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Tan, “Edirne Kırmızısı'na rengini veren Rubia tinctorum bitkisini, farklı bölgelerden elde edip, üniversite bünyesindeki serada çoğaltmaya başladıklarını söyledi. Tan, "Bu bitkiyle ilgili bölgede yapılmış hiçbir bilimsel çalışma yok. Bitki var gözüküyor ama ticari olarak çeşidini bulmak mümkün değil. Tohumlarından bu bitkinin kendisini üretip, ondan sonra köklerini elde etme yoluna gidiyoruz. Böylece bu bitkinin 1, 2 ve 3'üncü yılda Trakya şartlarında ne kadar kök ürettiğini ve bu köklerde ne kadar kırmızı rengi veren alizarin maddesinin bulunduğunu, tarımsal potansiyelinin ne olduğunu bulmaya çalışacağız. Bu üretilecek bitki sayesinde boyamalar başlayacak ve kumaş boyamaları, beraberinde ise kırmızı ile ilgili ürünler gelmeye başlayacak" ifadelerini kullandı.


'RENGİ KENT EKONOMİSİNE KAZANDIRACAĞIZ'
Araştırmalarıyla rengin tekrar gün yüzüne çıkmasında büyük pay sahibi olan Edirne Kırmızısı Projeler Koordinatörü Orkun Akman ise rengin elde edilmesinin zorluğuna dikkat çekti. Akman, "Bu rengi elde etmek o kadar zor ki, 38 basamaktan oluşuyor elde edilmesi. Yaklaşık 1 ile 3 ay sürecinde bu rengi elde edebiliyorsunuz. Bu rengi tekrar gün yüzüne çıkarmak bize nasip oldu. Şimdi yeniden kent hafızasına kazandırmak için 5 alanda projeler yürütüyoruz. Projeler kapsamında rengin elde edildiği bitkiyi doğduğu topraklara geri kazandırdık, toprakla buluşturduk. Önümüzdeki süreçte çok daha geniş ekim alanlarına yayarak kent ekonomisine de kazandırmayı düşünüyoruz" şeklinde konuştu.


BALTA ÇİFTİ, EDİRNE KIRMIZILI KİLİM VE HALI ÜRETECEKLER
Edirneli turizmci Gökhan Balta, renge destek vermek için kentte bulunan ailesine ait tarihi konağı Edirne Kırmızısı'na boyattı, ardından eşi Çiğdem Balta ile rengi kilim ve halı desenlerine aktarmak için proje başlattı. Gökhan Balta, "Üniversitemizin çalışmalarının yanı sıra biz de özel sektör olarak Edirne Kırmızısı'na çok önem veriyoruz. Bir turizmci olarak çok önem veriyorum. Yeni bir turistik ürün çıkartmak amacıyla bir proje başlatıyoruz eşimle. O da bir kadın girişimci ve bir proje hazırlıyoruz. Burada Edirne Kırmızısı üzerine Edirnekari desenlerini kullanarak bir kilim üretme çabası içerisinde olacağız. O arada da elimize geçen kırmızıdaki halı ve kilimleri sergilemeye başladık. Önümüzdeki birkaç ay içerisinde üretime de başlamayı düşünüyoruz" dedi.


'BİR DEĞER YARATMAK İSTİYORUZ'
Gökhan Balta'nın eşi Çiğdem Balta ise amaçlarının kentin kültürel değerine katkı sağlamak olduğunu belirterek, "Edirne Kırmızısı'nı kullanarak bu kırmızıdan güzel renkler yaratmak hedefimiz. Şu anda bir kilim dokuyoruz. Bu işin en güzel tarafı her motifin bir hikayesinin, anlamının olması. Edirne için de çok güzel motifler, desenleri var. Biz bunları ortaya çıkarmak istiyoruz Edirne Kırmızısı da kullanarak. Böyle bir değer yaratmak istiyoruz" diye konuştu.


EDİRNE KIRMIZISI
İlk kez 15'inci yüzyılda Edirnekari ustalarının kullanmaya başladığı Edirne Kırmızısı, çok zahmetli boyama sürecini içermesi ve sırrını çözene yüksek miktarlı ödüllerin verildiği bir renk olarak tarihte yerini almıştır. Fransa'da pamuk kullanımının yaygınlaşması ve sanayi devrimi ile bu rengin sırrını çözmek bir kat daha önemli hale geldi. Bu sebepten dolayı Avrupa'da ilk defa Fransa'da 1740'lı yıllarda üretildi. Başta Türk Kırmızısı denilirken sonra Edirne Kırmızısı olarak yeniden adlandırılıyor. Hatta askeri kıyafetler de dahil olmak üzere, pek çok tekstil alanında önemli bir yer ediniyor Edirne Kırmızısı. Edirne Kırmızısı'nın ortaya çıkış sürecini ve yapım aşamalarını detaylı anlatan Fransızca yazılı Amerika'dan temin edilmiş kaynak "Andrinople Le Rouge Magnifique" Trakya Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde Edirne Kitaplığı envanterinde yerini aldı.

Yorumlar (0)
banner28
banner13
12
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
banner30
banner29
banner5