english german arabic turkish

banner20

banner37

banner19

banner38

banner12

'Edirne Kırmızısı' 300 yıl sonra doğduğu topraklarda yeniden canlandırılıyor

banner11

OSMANLI döneminde 18'inci yüzyılda, Edirne'de üretilen 'Edirne Kırmızısı'nın yeniden canlandırılması için Trakya Üniversitesi'nde kurulan serada, rengin üretileceği kök boya bitkisi 'Rubia tinctorum' tohumu, toprakla buluşturuldu. Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Tabakoğlu, "Edirne Kırmızısı sadece Edirne'nin değil, büyük Türk milletinin çok büyük bir değeri. İşte bunu markalaştırarak hem Edirne özelinde hem bizim kültürümüzün, tarihimizin bir parçası olarak nasıl açığa çıkartabiliriz diye Trakya Üniversitesi olarak faaliyet içerisindeyiz. Basamak basamak bunu gün yüzüne çıkartacağız" dedi.

TÜRKİYE 28.02.2021, 09:57 28.02.2021, 15:26
44
'Edirne Kırmızısı' 300 yıl sonra doğduğu topraklarda yeniden canlandırılıyor
banner24


Edirne'de, 18'inci yüzyılda Osmanlı döneminde, kentte üretimi yapılan, sanayi devrimi olmaması nedeniyle kaybolan Edirne Kırmızısı'nın 300 yıl aranın ardından yeniden canlandırılması için Trakya Üniversitesi'nde 'Edirne Kırmızı Stratejik Planı' hazırlandı. Edirne Kırmızısı'nın elde edildiği kök boya bitkisi 'Rubia tinctorum', Trakya Üniversitesi Balkan Kampüsü'nde kurulan serada toprakla buluşturuldu. Rengin logosu da düzenlenen bir yarışmayla belirlendi.


'KIRMIZIYLA İLGİLİ FARKINDALIK OLUŞTURMAYA ÇALIŞIYORUZ'
Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Tabakoğlu, Edirne Kırmızısı'nın çıkış noktasının, Osmanlı'ya başkentlik yapmış Edirne Sarayı olduğuna dikkat çekti. Söz konusu rengin anlatıldığı kitabı yurt dışından getirmelerinin ardından, kırmızıyı üretme çalışmalarının ivme kazandığını söyleyen Tabakoğlu, "Bu kitabı elde ettikten sonra bizde pek çok fikir ortaya çıktı. ‘Acaba bir koleksiyon oluşturabilir miyiz?’ diye. Ülkemizin önemli bir tekstil firmasıyla anlaştık ve pek çok yeni ürün ürettik. O dönemin motifleriyle yeni ürünler elde ettik. Bir uluslararası sempozyum yaptık. Yol haritası belli oldu. Bir çalışma yaptık ve 700 sanatçıyla kırmızının logosu çalışıldı ve sonuçta bir logo ortaya çıktı. Bir farkındalık oluşturuyoruz Edirne Kırmızısı konusunda" dedi.


'SADECE EDİRNE'NİN DEĞİL, TÜRKİYE'NİN BÜYÜK BİR DEĞERİ'
Üniversite bünyesinde Edirne Kırmızısı'nın elde edildiği bitkinin de ekildiğini hatırlatan Tabakoğlu, "Evet bu rengin bir kodu var, kimyasal metotlarla elde edebiliyorsunuz ama eski metotlarla nasıl elde ediliyordu, işte onu gün yüzüne çıkarmaya çalışıyoruz. Bu, sadece Edirne'nin değil, büyük Türk milletinin çok büyük bir değeri. İşte bunu markalaştırarak hem Edirne özelinde hem bizim kültürümüzün, tarihimizin bir parçası olarak nasıl açığa çıkartabiliriz diye Trakya Üniversitesi olarak bir seri faaliyet içerisindeyiz. Basamak basamak bunu gün yüzüne çıkartacağız" diye konuştu.


'ÜRETİLEN BİTKİ SAYESİNDE KIRMIZI ORTAYA ÇIKACAK'
Trakya Üniversitesi Havsa Meslek Yüksekokulu Müdürü Yabani Bitkiler Çayır Mera ve Yem Bitkileri Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Tan, “Edirne Kırmızısı'na rengini veren Rubia tinctorum bitkisini, farklı bölgelerden elde edip, üniversite bünyesindeki serada çoğaltmaya başladıklarını söyledi. Tan, "Bu bitkiyle ilgili bölgede yapılmış hiçbir bilimsel çalışma yok. Bitki var gözüküyor ama ticari olarak çeşidini bulmak mümkün değil. Tohumlarından bu bitkinin kendisini üretip, ondan sonra köklerini elde etme yoluna gidiyoruz. Böylece bu bitkinin 1, 2 ve 3'üncü yılda Trakya şartlarında ne kadar kök ürettiğini ve bu köklerde ne kadar kırmızı rengi veren alizarin maddesinin bulunduğunu, tarımsal potansiyelinin ne olduğunu bulmaya çalışacağız. Bu üretilecek bitki sayesinde boyamalar başlayacak ve kumaş boyamaları, beraberinde ise kırmızı ile ilgili ürünler gelmeye başlayacak" ifadelerini kullandı.


'RENGİ KENT EKONOMİSİNE KAZANDIRACAĞIZ'
Araştırmalarıyla rengin tekrar gün yüzüne çıkmasında büyük pay sahibi olan Edirne Kırmızısı Projeler Koordinatörü Orkun Akman ise rengin elde edilmesinin zorluğuna dikkat çekti. Akman, "Bu rengi elde etmek o kadar zor ki, 38 basamaktan oluşuyor elde edilmesi. Yaklaşık 1 ile 3 ay sürecinde bu rengi elde edebiliyorsunuz. Bu rengi tekrar gün yüzüne çıkarmak bize nasip oldu. Şimdi yeniden kent hafızasına kazandırmak için 5 alanda projeler yürütüyoruz. Projeler kapsamında rengin elde edildiği bitkiyi doğduğu topraklara geri kazandırdık, toprakla buluşturduk. Önümüzdeki süreçte çok daha geniş ekim alanlarına yayarak kent ekonomisine de kazandırmayı düşünüyoruz" şeklinde konuştu.


BALTA ÇİFTİ, EDİRNE KIRMIZILI KİLİM VE HALI ÜRETECEKLER
Edirneli turizmci Gökhan Balta, renge destek vermek için kentte bulunan ailesine ait tarihi konağı Edirne Kırmızısı'na boyattı, ardından eşi Çiğdem Balta ile rengi kilim ve halı desenlerine aktarmak için proje başlattı. Gökhan Balta, "Üniversitemizin çalışmalarının yanı sıra biz de özel sektör olarak Edirne Kırmızısı'na çok önem veriyoruz. Bir turizmci olarak çok önem veriyorum. Yeni bir turistik ürün çıkartmak amacıyla bir proje başlatıyoruz eşimle. O da bir kadın girişimci ve bir proje hazırlıyoruz. Burada Edirne Kırmızısı üzerine Edirnekari desenlerini kullanarak bir kilim üretme çabası içerisinde olacağız. O arada da elimize geçen kırmızıdaki halı ve kilimleri sergilemeye başladık. Önümüzdeki birkaç ay içerisinde üretime de başlamayı düşünüyoruz" dedi.


'BİR DEĞER YARATMAK İSTİYORUZ'
Gökhan Balta'nın eşi Çiğdem Balta ise amaçlarının kentin kültürel değerine katkı sağlamak olduğunu belirterek, "Edirne Kırmızısı'nı kullanarak bu kırmızıdan güzel renkler yaratmak hedefimiz. Şu anda bir kilim dokuyoruz. Bu işin en güzel tarafı her motifin bir hikayesinin, anlamının olması. Edirne için de çok güzel motifler, desenleri var. Biz bunları ortaya çıkarmak istiyoruz Edirne Kırmızısı da kullanarak. Böyle bir değer yaratmak istiyoruz" diye konuştu.


EDİRNE KIRMIZISI
İlk kez 15'inci yüzyılda Edirnekari ustalarının kullanmaya başladığı Edirne Kırmızısı, çok zahmetli boyama sürecini içermesi ve sırrını çözene yüksek miktarlı ödüllerin verildiği bir renk olarak tarihte yerini almıştır. Fransa'da pamuk kullanımının yaygınlaşması ve sanayi devrimi ile bu rengin sırrını çözmek bir kat daha önemli hale geldi. Bu sebepten dolayı Avrupa'da ilk defa Fransa'da 1740'lı yıllarda üretildi. Başta Türk Kırmızısı denilirken sonra Edirne Kırmızısı olarak yeniden adlandırılıyor. Hatta askeri kıyafetler de dahil olmak üzere, pek çok tekstil alanında önemli bir yer ediniyor Edirne Kırmızısı. Edirne Kırmızısı'nın ortaya çıkış sürecini ve yapım aşamalarını detaylı anlatan Fransızca yazılı Amerika'dan temin edilmiş kaynak "Andrinople Le Rouge Magnifique" Trakya Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde Edirne Kitaplığı envanterinde yerini aldı.

Yorumlar (0)
banner1
banner13
12
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 72
2. Fenerbahçe 27 70
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 27 46
5. Kasımpasa 27 39
6. Sivasspor 27 37
7. Başakşehir 27 36
8. Rizespor 27 36
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 27 35
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Alanyaspor 27 30
14. Karagümrük 27 29
15. Ankaragücü 27 29
16. Hatayspor 27 29
17. Konyaspor 27 28
18. Gaziantep FK 27 28
19. Pendikspor 27 26
20. İstanbulspor 27 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 24 58
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 24 44
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 24 40
6. Boluspor 24 39
7. Bandırmaspor 24 39
8. Ahlatçı Çorum FK 24 38
9. Gençlerbirliği 24 33
10. Erzurumspor 24 30
11. Keçiörengücü 24 30
12. Manisa FK 24 28
13. Ümraniye 24 27
14. Şanlıurfaspor 24 23
15. Tuzlaspor 24 23
16. Adanaspor 24 23
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. West Ham United 26 39
9. Wolves 26 38
10. Newcastle 26 37
11. Chelsea 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Everton 26 25
16. Brentford 26 25
17. Nottingham Forest 26 24
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 26 65
2. Girona 26 59
3. Barcelona 26 57
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 26 49
6. Real Betis 26 42
7. Real Sociedad 26 40
8. Las Palmas 26 36
9. Valencia 25 36
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 26 33
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 26 25
15. Sevilla 26 24
16. Mallorca 26 24
17. Celta Vigo 26 21
18. Cadiz 26 18
19. Granada 25 14
20. Almeria 26 9
banner30
banner29
banner5