english german arabic turkish

banner20

banner37

banner19

banner38

banner12

Uzaktan eğitim bu hastalığın tanısını kolaylaştırdı; 17 yaşına kadar fark edilemeyebiliyor

banner11

İlköğretim çağı çocuklarının yüzde 3 ila 5’inde ortaya çıkan ve özellikle erkeklerde daha sık karşılaşılan ‘Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu’nun uzaktan eğitimle tanısının kolaylaştığını dile getiren Çocuk ve Ergen Psikiyatrı Doç. Dr. Neslim GüvendeğerDoksat, ailelere uyarılarda bulundu. Doksat, “Çocuk ekran başına oturmak istemiyorsa bu ciddi bir alarmdır. Aileler hızla yardım arayışına geçebilirler” dedi.

SAĞLIK 28.02.2021, 10:23
29
Uzaktan eğitim bu hastalığın tanısını kolaylaştırdı; 17 yaşına kadar fark edilemeyebiliyor
banner24

Çocuk ve ergenlerde görülen ve bazen 17 yaşına kadar hiç fark edilemeyen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) hakkında açıklamalarda bulunan Beykent Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neslim Güvendeğer Doksat, hastalığın kalıtımsal olduğunu söyledi. Doksat, “Bazı çocuklarda önde gelen belirtiler aşırı hareketlilik ve dürtüsellik, fevrilik ve düşünmeden davranmadır. Bunların yanına ek olarak dikkat bozukluğu da eşlik ediyor. Bazı çocuklarda ise dikkat eksikliği belirtileri sadece ön planda oluyor ve hiperaktivite belirgin bir şekilde ortaya çıkmıyor. Bunlar genellikle uslu, kendi halinde oturan çocuklar oluyor. Çok yaramaz çocuklar hemen göze batarken, bu çocuklar sakin mizaçlı, kendi halinde, uyumlu ama tembel oluyor. Tembellik biraz daha tolere edilebiliyor. Bu yüzden yıllar boyu göz ardı edilebiliyor ve teşhis almakta gecikebiliyoruz.  Kafeinli gıdalar, gazlı içecekler, yoğun karbonhidratlı gıdalar hiperaktiviteyi artırır. Bu gıdalar daha dozunda ve kontrollü verilmelidir” diye konuştu.

DEHB’NİN SEBEBİ TAMAMEN BİYOLOJİK

DEHB’nin sebebinin biyolojik olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Neslim Güvendeğer Doksat, “Bazı aileler; ‘biz kötü davrandık, çatışmalı evlilik vardı, ilgilenemedik’ diyebiliyor. Bunlar değil. Bu tamamiyle alnımızın arkasındaki beyin lobunda planlamadan, dikkatten, hareketlilik frenlenmesinden, yargılamadan, organizasyondan ve sıralamadan sorumlu. Bu bölgelerde kalıtımsal olarak dopamin dediğimiz ara kimyasal maddelerin işlevinde bir problem oluyor” dedi.

17 YAŞINA KADAR FARK EDİLEMEYEBİLİYOR

Hiperaktif olan ve dürtüsellik olan çocuklar hemen fark edildiğine dikkat çeken Doksat, “Bu çocuklar sınıfta çok hareketli, durmadan laf kesiyor, arkadaşlarını kızdırıyor ve hemen fark ediliyorlar. Sakin olan ve ‘tembel’ olarak değerlendirilen çocuk neredeyse 12’nci sınıf kademelerinde fark edilebiliyor. Sınav sistemiyle yüz yüze kaldığında belirgin dikkate karşı kayıplar yaşadıklarında fark ediliyor. Bu da çok geç oluyor” ifadelerini kullandı.

DEPRESYONA KADAR GÖTÜRÜYOR; HAYAT KALİTESİNİ OLUMSUZ ETKİLİYOR

Doç. Dr. Doksat, bu çocukların yüksek zekaları, iyi akademik potansiyelleri olduğu halde akademik olarak çok geri kaldıklarına vurgu yaparak, “Başarısız olmak, özgüvenlerini örseliyor ve yetersizlik duygusu hissediyorlar. Çevreleri tarafından sevilmeyen, istenmeyen, oyun bölen çocuklar oluyorlar ve dışlanıyorlar. Bu duygu da yıllar içerisinde bir yetersizlik ve özgüven eksikliğine itiyor. Depresyona itebiliyor. Belki öldürmüyor ama hayat kalitesini son derece olumsuz etkiliyor. İlköğretim çağında tanı konması ve tedavilerine başlanması son derece önemli” diye konuştu.

UZAKTAN EĞİTİM İPUCU VEREBİLİR; ACİL DESTEK ALINMALI

Uzaktan eğitim sürecinin hastalığın teşhisinde yardımcı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Doksat, sözlerini şöyle sürdürdü:

“‘Uzaktan eğitim, ekran başında olduğu için her çocuk gibi bizim çocuk da sıkılıyor’ diyerek bir ötelenme olabilir. Ancak pandeminin bu konuda bir avantajı var. Aileler öğretmenlerle konuştuklarında, diğer çocukların velileriyle konuştuklarında ‘Benim çocuğum 1-2 saat konsantre oluyor da sonra yavaş yavaş sıkılıyor’ ama ‘Benim çocuğum 10 dakika bile hiç konsantre olamıyor’ ayrımı yapılmalı. Bu ciddi bir alarm. Bunu görüyorsak DEHB sinyal veriyor olabilir ve hızla yardım arayışına geçebilirler. Şuan ki uzaktan eğitimden alınabilecek maksimum faydayı çocuklar almak durumunda. Ekran başı eğitime ‘çocuktur sıkılır’ın ötesinde hiç konsantre olamıyorsa mutlaka bir profesyonelden yardım almamalılar.”

HER YARAMAZ ÇOCUK HİPERAKTİF DEĞİL!

Her yaramaz çocuğun hiperaktif olmadığını hatırlatan Doksat, “Çok hareketli olan her çocukta dürtüsellik ve dikkat sorunu var mı diye gözlemlemek ve ilkokul öğretmeniyle mutlaka fikir alışverişinde bulunmak gerekiyor. Bazen standart afacan, tatlı, yaramaz çocuk hiperaktif diye adlandırılırken; bazen de tam tersi olabiliyor. Bunun tek yolu öğretmenlerle birebir görüşmede çocuğun akranların neresinde olduğunu sormaktır” dedi.

ERKEKLERDE DAHA FAZLA GÖRÜLÜYOR

DEHB’nin erkek çocuklarında daha fazla görüldüğünü ifade eden Doç. Dr. Doksat, “Normalde ilköğretim çağındaki 100 çocuktan 3’ünde görülüyor ama erkeklerde 2-3 kat daha fazla” ifadelerini kullandı.

KIRMIZI REÇETELİ İLAÇLAR, ÇOCUKLARI MADDE BAĞIMLISI YAPMIYOR

Hastalığın tedavisinde kırmızı reçeteli ilaçlar kullandıklarını söyleyen Doksat, “Birinci etapta kırmızı reçete kapsamında olan merkezi sinir sistemi uyarıcılarını kullanıyoruz. Aileler ‘kırmızı reçete kullanıyoruz, bu çocukta bağımlılık mı yapacak?’ diye ürkmesin. Bu ilaçlar hiçbir çocukta bağımlılık yaratmaz. Doktor tavsiyesiyle kullanıldığında artısı var. İhtiyaç halinde veriyoruz ve dozlar bağımlılık yapmıyor. Uyku kaçırdığı için belirli saatlerde veriyoruz. Bu ilaçlar birçok tıbbi kontrolden sonra veriliyor. Çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği, madde bağımlılığı yapmıyor. Bu ilaçlar hayat boyu değil, ihtiyaca göre kullanılıyor” diye konuştu.

Yorumlar (0)
banner28
banner13
12
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Türkiye Cumhuriyeti'nde 14 Mayıs 2023'de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
banner30
banner29
banner5